Pens Tutucu ve ER Pens

ER pens nasıl çalışır?

ER pensi (DIN 6499 / ISO 15488), yarıklı konik bir kovandır. Somunla sıkıldığında yarıklar kapanır ve takımın silindirik sapını çepeçevre, merkezî biçimde kavrar. Sistemin yaygınlığının sebebi basit olmasıdır: tek bir pens tutucu gövdesiyle, farklı pensler takarak birçok çapta takım bağlayabilirsiniz.

Seri ve sıkma aralığı

En çok kullanılan seriler ER11, ER16, ER20, ER25, ER32 ve ER40'tır. Numara büyüdükçe kavranabilen çap aralığı büyür. Önemli nokta şudur: her pensin yaklaşık 1 mm'lik bir sıkma aralığı vardır. Örneğin bir ER32 pens 20–19 mm aralığını kavrar. Takım sapı bu aralığın dışındaysa pens tam kapanmaz, takım kayar ve salgı yapar. Bu yüzden pens seti, tezgâhta gerçekten kullandığınız sap çaplarına göre tamamlanmalıdır.

Salgı (run-out) neden önemli?

Pens tutucunun kalitesi, sıkıldıktan sonra takım ucundaki salgı değeriyle ölçülür. Salgı yüksekse ağızlardan biri diğerlerinden fazla talaş alır; takım tek taraftan aşınır, ömrü kısalır ve delik ölçüsü büyür. Hassas işlerde ve yüksek devirde, standart pens yerine düşük salgılı hassas pens sınıfı tercih edilir.

Somun ve sıkma

Sıkma somunu sistemin görünmeyen parçasıdır. Rulmanlı (bilyeli) somunlar aynı anahtar kuvvetiyle daha yüksek sıkma sağlar ve pensi daha düzgün kapatır. Somunu aşırı sıkmak pensi kalıcı deforme eder; pensi tutucuya takarken önce somuna eksantrik şekilde geçirmek gerekir, doğrudan gövdeye bastırmak pensi bozar.

Sipariş için

Fener mili koniği (BT40, SK40, HSK-A63 gibi), ER serisi, gauge boyu ve kullanacağınız sap çapları yeterlidir. TEKOMA kataloğunda BT, SK ve HSK konik pens tutucular ile pens ve somun grupları yer alıyor.

ER pens ölçü tablosu

Aşağıdaki değerler DIN 6499 / ISO 15488'e göre yaygın ER serilerinin kavrayabildiği toplam sap çapı aralığını gösterir.

Tablodaki aralık, o seride bulunan penslerin tamamının kapsadığı çap bandıdır — tek bir pensin aralığı değildir. Tek pens, kendi ölçüsünden aşağı doğru yaklaşık 1 mm kadar sıkar; örneğin ER32-16 pensi 15–16 mm sapları tutar. ER8 ve ER11 gibi küçük serilerde bazı üreticiler bu aralığı yaklaşık 0,5 mm olarak verir, bu yüzden küçük çaplarda pens setini daha sık kademelerle tamamlamak gerekir. Bazı üreticilerde ER11 ve ER16 için 0,5 mm'den başlayan seriler de bulunur.

Somun dişi, somun dış çapı ve anahtar ağzı standartlaştırılmamıştır; aynı seride üreticiden üreticiye değişir. Somun ya da anahtar sipariş ederken elinizdeki tutucunun markasını belirtmeniz gerekir.