Ölçü Aletleri

Hangi alet hangi iş için?

Atölyede en sık karıştırılan konu, ölçü aletlerinin birbirinin yerine kullanılmasıdır. Her birinin ayrı bir işi ve ayrı bir hassasiyet sınıfı vardır.

Kumpas

İç çap, dış çap, derinlik ve kademe ölçümünü tek aletle yapan temel alettir. Verniyeli, saatli ve dijital tipleri bulunur; yaygın aralıklar 150, 200 ve 300 mm'dir. Verniyeli kumpasta okuma genellikle 0,05 mm, dijitalde 0,01 mm'dir. İlgili standart DIN 862'dir. Seçimde ölçüm aralığı, okuma tipi ve gövdenin paslanmaz ya da su korumalı olup olmadığı sorulur.

Mikrometre

Kumpastan bir kademe hassastır; vidalı mil prensibiyle çalışır ve tipik olarak 0,01 mm, dijitalde 0,001 mm okur. Dış mikrometreler 0-25, 25-50, 50-75 mm gibi 25 mm'lik aralıklar hâlinde satılır (DIN 863). Dış, iç (iki ve üç temas noktalı), derinlik ve diş mikrometresi tipleri vardır. Cırcır ya da torklu kovan, tekrar edilebilir ölçüm için önemlidir.

Komparatör

Mutlak ölçü değil, bir referansa göre fark ölçer. Ayna salgısı almak, mengene çenesi ve tabla paralelliği ayarlamak, parça merkezlemek ve şaft sapması kontrol etmek için kullanılır; manyetik ayakla tutulur. Saatli komparatör (DIN 878) tipik 0,01 mm çözünürlükte 10 mm strok verir; kollu (parmaklı) komparatör (DIN 2270) dar yerlerde çalışır ve 0,002 mm'ye kadar iner.

Mihengir

Yüzey plakası üzerinde yükseklik ölçmek ve parçaya çizgi atmak için kullanılan dikey ölçü aletidir. Tek başına değil, granit ya da dökme demir plakayla birlikte çalışır. Verniyeli, saatli ve dijital tipleri vardır; ölçüm aralığı genelde 300, 500, 600 ve 1000 mm'dir. Karbür uçlu çizecek ve taşlanmış taban, ölçümün tekrarlanabilirliğini belirler.

Markalar ve kalibrasyon

Tedarik ettiğimiz kataloglarda MAHR (Almanya, Göttingen merkezli) ve INSIZE ölçüm ürünleri yer alır. Kalibrasyon sertifikası ihtiyacınız varsa sipariş öncesinde belirtmeniz yeterli.