- Anasayfa
- Ürün Grupları
- Makina Raybası
Makina Raybası
Delinmiş bir deliği son ölçüsüne getiren, çap toleransını ve yüzey kalitesini iyileştiren çok ağızlı takımlar. Silindirik ve mors konik saplı, düz ve helis kanallı, HSS ve karbür seçenekleriyle tedarik ediyoruz.
- DIN 212 silindirik saplı, DIN 208 mors konik saplı makina raybaları
- Düz kanallı ve helis kanallı (kör delik) tipler
- HSS, HSS-E ve karbür malzeme seçenekleri
- H7 ve ondalıklı özel çaplar
Rayba ne işe yarar?
Matkap bir deliği açar ama ölçüsünü garanti etmez. Delik toleransı, yuvarlaklığı ve yüzey kalitesi önemliyse devreye rayba girer. Rayba çok ağızlı bir takımdır ve çok az talaş kaldırır — genellikle çapın onda birkaç milimetresi kadar. Örneğin Ø10 H7 bir delik için delik yaklaşık Ø9,8 mm açılır, kalan pay raybayla alınır. Rayba payı fazla bırakılırsa takım zorlanır ve delik konik çıkar; çok az bırakılırsa rayba kesmez, sürter ve parlatır.
Makina raybası ile el raybası farkı
El raybası kolla, yavaş ve elle döndürülerek çalışır; giriş kısmı uzun konik olur. Makina raybası tezgâhta, tek geçişte ve sabit ilerlemeyle çalışacak şekilde yapılmıştır. Standart olarak silindirik saplılar DIN 212, mors konik saplılar DIN 208, el raybaları DIN 206 ile tanımlanır.
Düz mü helis kanallı mı?
Düz kanallı raybalar geçme deliklerde ve sürekli malzemede iyi çalışır. Kör deliklerde ve kanal, boşluk gibi kesintili yüzeylerde helis kanallı rayba tercih edilir; talaşı geri çeker ve ağzın kanala takılmasını engeller.
Malzeme ve tolerans
HSS raybalar genel işler için yeterlidir; seri imalatta ve sert malzemede karbür raybalar çok daha uzun ömür verir. En yaygın istenen tolerans H7'dir, ancak sipariş sırasında ondalıklı özel çaplar da (Ø10,20 gibi) çalışılabilir.
Sipariş için
Nominal çap ve tolerans sınıfı, sap tipi, kanal tipi ve malzeme bilgisi yeterlidir. Delik kör mü geçme mi olduğunu belirtirseniz doğru kanal tipini öneriyoruz. Markalı bir rayba arıyorsanız kutu üzerindeki yazıyı iletmeniz yeterli; muadilini de birlikte değerlendiriyoruz.
H7 delik toleransı tablosu
Raybadan beklenen en yaygın tolerans H7'dir. ISO 286'ya göre H7 deliğin alt sapması sıfırdır; delik anma ölçüsünden küçük olamaz.
| Anma çapı | ISO bandı | Üst sapma | Delik ölçüsü |
|---|---|---|---|
| Ø3 | 1 < D ≤ 3 | +10 µm | 3,000 – 3,010 mm |
| Ø5 | 3 < D ≤ 6 | +12 µm | 5,000 – 5,012 mm |
| Ø6 | 3 < D ≤ 6 | +12 µm | 6,000 – 6,012 mm |
| Ø8 | 6 < D ≤ 10 | +15 µm | 8,000 – 8,015 mm |
| Ø10 | 6 < D ≤ 10 | +15 µm | 10,000 – 10,015 mm |
| Ø12 | 10 < D ≤ 18 | +18 µm | 12,000 – 12,018 mm |
| Ø16 | 10 < D ≤ 18 | +18 µm | 16,000 – 16,018 mm |
| Ø20 | 18 < D ≤ 30 | +21 µm | 20,000 – 20,021 mm |
| Ø25 | 18 < D ≤ 30 | +21 µm | 25,000 – 25,021 mm |
| Ø30 | 18 < D ≤ 30 | +21 µm | 30,000 – 30,021 mm |
ISO bantları "büyüktür X, küçük eşittir Y" mantığıyla okunur ve sınır çaplar atölyede en sık yanlış okunan satırlardır. Ø3 bir üst banda değil 1–3 bandına girer (+10 µm); Ø30 da 30–50 bandına değil 18–30 bandına girer (+21 µm). Bu yüzden tabloda bant sütununu ayrıca verdik.
Rayba öncesi bırakılacak pay
Rayba payı bir standart değil, üretici pratiğidir; işlenen malzemeye ve rayba tipine göre değişir. Kaynaklar aşağıdaki aralıklarda birleşir:
| Delik çapı | Toplam pay (çap üzerinden) |
|---|---|
| 1 – 3 mm | 0,10 – 0,20 mm |
| 3 – 6 mm | 0,05 – 0,15 mm |
| 6 – 12 mm | 0,10 – 0,25 mm |
| 12 – 20 mm | 0,20 – 0,35 mm |
| 20 – 50 mm | 0,30 – 0,60 mm |
Pay fazla bırakılırsa rayba zorlanır, delik konik ve ölçüsüz çıkar; çok az bırakılırsa rayba kesmez, sürterek parlatır ve çabuk körelir. Helis kanallı hızlı raybalarda üreticiler bu değerlerin bir miktar artırılabileceğini belirtir.
Sonucu çoğu zaman paydan çok ön deliğin doğrultusu belirler: ön delikteki eksen sapması 0,05 mm'nin altında olmalıdır. Sapma büyükse rayba deliği düzeltmez, sapmayı takip eder. Kritik işlerde delik matkap–bara–rayba sırasıyla bitirilir.
| 1. Ürün seçimi | Katalogdan ürün kodunu belirleyin veya parçayı/tezgâhı bize anlatın. |
|---|---|
| 2. Teklif | Fiyat, stok durumu ve termin bilgisini yazılı olarak iletelim. |
| 3. Sipariş | Onayınızın ardından siparişi oluşturup teslim tarihini bildirelim. |
| 4. Teslimat | Ankara içi elden/kurye, Türkiye geneli anlaşmalı kargo ile sevkiyat. |
Diğer Ürün Grupları
Kesici Takımlar
Karbür ve HSS parmak frezeler, matkaplar, kılavuz ve raybalar.
Karbür Freze
Tungsten karbür parmak frezeler; çap, ağız sayısı ve kaplamaya göre.
Alüminyum Karbür Freze
Alüminyuma özel, az ağızlı ve parlatılmış ağızlı karbür frezeler.